تابلۆیا سیاسی ل توركیا پشتی هلبژارتنێن شاره‌وانیان

دڵشا یوسف‌

پشتی زه‌لالبوونا ئه‌نجامێن گشتی یێن هلبژارتنێن شاره‌وانیان ل توركیا، هێشتا زێده‌تر رۆن بوو كو هلبژارتنێن ڤێ جارێ بێ وێنه‌‌و ئاوارته‌ بوون، به‌رامبه‌ر خولێن هلبژارتنێن پێشتر، كو ئه‌وقاس گرنگی پێ نه‌هات دان. ئه‌ڤ راستی ژ به‌ر چه‌ند هۆیه‌كی سه‌ره‌كی بوون، كو د پێش هه‌میان ده‌، ئه‌و كه‌ش‌و هه‌وایا سیاسی یا ئالۆز كو پێش هلبژراتنان ل وه‌لات هه‌بوو، د ئه‌نجاما دۆزێن گه‌نده‌لییێ كو حكومه‌ت پێ هاتبوو تۆمه‌تباركرن‌و كۆسپ‌و قه‌ده‌غێن كو دانابوو ل سه‌ر پێگه‌هێن پێوه‌ندیێن جڤاكی وه‌كی تویته‌ر‌و یوتیوب.
خاله‌ك گرنگی دن، كو هشت ئه‌ڤ هلبژارتنێن شاره‌وانیان گرنگتر بن، ئه‌و بوو كو ب راستی پاشه‌رۆژا سیاسی ل توركیا ژ نوها ڤه‌ ده‌ستنیشان دكه‌، تا سالێن 2023، وه‌ك مه‌ودا‌و لووتكه‌یا ئارمانجێن سیاسی بۆ ده‌ستهلاتداریا پارتیا داد‌و گه‌شه‌پێدانێ، ژ به‌ر كو هه‌ر چه‌نده‌ سه‌رۆك وه‌زیر ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان راسته‌راست ناڤی وی د لیستێن ده‌نگدانێ ده‌ نه‌بوو ژی، به‌لێ گه‌له‌ك ب هێز داكه‌ت مه‌یدانانان‌و بخوه‌ هه‌لمه‌تێن پرۆپاگه‌ندا بۆ پارتیا خوه‌ برێڤه‌بر، چونكه‌ باش دزانی ئه‌ڤ هلبژارتن پاشه‌رۆژا وێ یا سیاسی دیاردكه‌، و رێ خۆشدكه‌ بۆ رێڤه‌چوونا وی به‌ره‌ڤ كۆشكا كۆماری.
خالا سیه‌م و یا گرنگتر ژ هه‌میان، مه‌سه‌لا زێده‌كرنا ده‌نگێن پارتیا داد‌و گه‌شه‌پێدانێ بوو د ڤان هلبژارتنان ده‌، چونكه‌ قه‌ده‌را پارتیێ‌و باراستنا هه‌ڤرێزیا وێ به‌رامبه‌ر هێزێن ئۆپۆزسیۆنێ‌و ئێریشن  ته‌ڤگه‌را گوله‌ن، ئانكۆ ده‌وله‌تا پاره‌لێل، كه‌له‌كی گرانبوها بوو  بۆ به‌رده‌وامكرنا پارتیا ده‌ستهلاتدار د حكومرانیێ ده‌، و ناچاربوونا ئه‌ردۆغان بۆ ده‌ستلكاركێشانی ژ سیاسه‌تێ، ئه‌گه‌را هه‌ره‌ به‌هێز بوو، بۆ هه‌ولدانێن ب تین یێن ئه‌ردۆغان بۆ سه‌ركه‌فتنێ د ڤان هلبژارتنان ده‌.
به‌لێ هلبژارتنێن شاره‌وانیان، ب ڤی ئاوایی دبه‌ ده‌ستپێك‌و ئه‌گه‌را ركابه‌ریه‌كه‌ توند بۆ هلبژارتنێن داهاتی‌و هه‌ر ئالیه‌كی سیاسی چه‌ندی خوه‌ ب هێز بكه‌، ئه‌وقاس ته‌مه‌نێ مانا خوه‌ ل سه‌ر حكومرانیا وه‌لات مسۆگه‌ر دكه‌.
سیسته‌ما دیمۆكارتیك ل توركیا، یان كلیپتوكراتی‌و دكتاتۆریه‌تا زۆرینه‌
د گه‌ل گه‌شبوونا رۆژه‌ڤا هلبژارتنان ل توركیا، شیرۆڤه‌گه‌ر‌و چاڤدێرێن سیاسی هند پێشبینیێن مه‌ترسیدار ده‌رخستن پێش ده‌رباری پاشه‌رۆژا سیاسی ل توركیا، ب تایبه‌ پشتی دووباره‌بوونا سه‌ركه‌فتنا پارتیا داد‌و گه‌شه‌پێدانێ د هلپژارتنێن شاره‌وانیان ده‌. پرسا سه‌ره‌كه‌ كو خوه‌ دڤێ ده‌ربارێ ده‌ دده‌ پێش، ئه‌وه‌ كو كا گه‌لۆ وێ سیسته‌ما دیمۆكراتی ل توركیا ب ئاواكی نه‌رم لپێشبكه‌ڤه‌، یان دێ بگوهه‌ره‌ به‌ره‌ڤ سیسته‌مه‌كه‌ كلیپتۆكراتی-(ده‌سته‌واژه‌یه‌كه‌ سیاسی یه‌، تێ واتا سیسته‌ما ده‌ستهلاتداریا دزان، كو ل سه‌ر بنیادا جڤاندنا سه‌روه‌ت‌و سامانا كه‌سێتی بلند دبه‌‌و ده‌ستهلاتداریا سیاسی دكه‌ڤه‌ خزمه‌تا كێمه‌ك ژ به‌رپرس‌و كاربده‌ستێن حكومه‌تێ، ل سه‌ر حیسابێ جڤاكێ، بێێ كو چ خزمه‌ته‌كێ بۆ خه‌لكێ پێشكێش بكه‌)- و دكتاتۆریه‌تا زۆرینه‌ یا دیمۆكراتیك. ل سه‌ر ڤێ بنگه‌هێ، ترسه‌ك مه‌زن هه‌یه‌، كو ده‌ستهلاتداریا حكومه‌تا پارتیا داد‌و گه‌شه‌پێدانێ، ب سه‌رۆكاتیا ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان، پشتی سه‌ركه‌تنا یه‌ك ل دوڤ یه‌ك د هلبژارتنان ده‌، د قۆناغێن داهاتی ده‌ هلگه‌ره‌ بۆ سیسته‌مه‌كه‌ كلیپتۆكراتی‌و دكتاتۆریه‌تا زۆرینه‌یا دیمۆكراتیك.
د ڤێ ده‌ربارێ ده‌، پێشبینیێن شیرۆڤه‌گه‌رێن رۆژئاڤایی كو پێش هلبژارتنێن شاره‌وانیان دكرن، مه‌ترسیا ژ پاشه‌رۆژا سیاسی ل توركیا هێشتا زێده‌تردكه‌، ده‌ما باوه‌ریا خوه‌ وه‌ها تینن سه‌ر زمان‌و دیاردكن كو، دبه‌ پارتیا داد‌و گه‌شه‌پێدانێ، ده‌ستهلاتداریا خوه‌ یا ناڤخوه‌یی ژ ده‌ست نه‌ده‌ د ئه‌نجاما هلبژارتنێن شاره‌وانیان ده‌، ب سه‌دما ئه‌و ده‌ستپۆتیا كو ل دژی هێزێن ئۆپۆزسیۆنێ بكارئانی، ب رێكا قه‌ده‌غه‌كرنا تۆرێن پێوه‌ندیێن جڤاكی وه‌ك تویته‌ر‌و یوتیوب، به‌لێ گومان تێده‌ نینه‌، كو پارتیا ده‌ستهلاتدار نه‌شێت  وێنه‌یا خوه‌ ژ له‌كه‌كرنێ ب پارێزه‌ به‌رامبه‌ر جیهانێ. و گومان هه‌یه‌ ئه‌ڤ وێنه‌یا هێشتا زێده‌تر ده‌ربه‌ لێكه‌ڤه‌، د هلبژارتنێن گشتی یێن سالا داهاتی 2015 ده‌.
لە کوردستانی نوێ وەرگیراوە
Print Friendly, PDF & Email

کۆمێنت بنوسە

نوسینی کۆمێنت

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *